Anne Kolbe in haar atelier

Tijs had mij gecontacteerd om een van mijn vakantiefotoalbums te kopen. Dat boek heb ik uitgegeven in een periode waarin ik wilde ik spelen met de suggestie dat er geen scheiding is tussen kunst en dagelijks leven. Alles wat je als kunstenaar doet is je werk, of je werk is alles wat je doet. Dus als je gaat midgetgolfen, kan dat ook artistiek zijn. Dat idee wilde ik doortrekken in een fotoalbum met mijn vakantiekiekjes. Het was een afgebakend project met een knipoog naar de vragen die het oproept. Daar werd erg enthousiast op gereageerd, waaronder door Tijs. Toen hij het boek kwam ophalen in mijn atelier was dat meteen een goede eerste ontmoeting. Ik vond het een leuke kunstenaar die zijn intelligentie op een toffe manier in zijn werk steekt. Later heb ik hem uitgenodigd om te exposeren bij De Aanschouw en is er een leuke samenwerking tussen ons uit voortgekomen.  

Op dit moment loopt Tijs stage bij mij. Dat zit zo: ieder jaar maakt hij één keuze en spoort hij zichzelf aan om vervolgens alles te doen wat in dienst staat van die keuze. Dit jaar heeft hij de keuze gemaakt om anderen zoveel mogelijk te helpen. Als onderdeel daarvan helpt hij mij nu iedere vrijdag in mijn atelier. Op een manier is dat ook een werk van hem, maar soms moet ik daar nog wel aan wennen. Ik kan er nog wel eens ongemakkelijk van worden als ik Tijs van Bakel vraag om mijn vuilniszakken weg te gooien. Laatst heeft hij een subsidieaanvraag voor mij in elkaar gezet. Dat is superhandig, maar brengt ook weer een interessante samenwerking naar voren. Want als die subsidie wordt gehonoreerd dan ontvang ik eigenlijk iets omdat Tijs het heeft geschreven.

Dat loopt als een rode draad door mijn werk heen. Ik vind het leuk om kunst even van z’n sokkel af te stoten, want het hoeft niet allemaal hoogdravend te zijn. Dat steek ik ook in mijn tijdschrift ‘SCHANDE’, de lifestyle gossip glossy voor de Rotterdamse kunstwereld. Dan ga ik met andere kunstenaars mee naar de sportschool om close-ups van hun spieren te maken of ze te interviewen over recepten of spammail. Gewone dingen uit het leven die verwijderd lijken van het kunstenaarschap. En daardoor heeft het juist weer alles met kunst te maken. Buiten het atelier om gebeuren namelijk de meest interessante ontdekkingen. Ik ga niet naar huis op vrijdagmiddag om vervolgens klaar te zijn met werk. Het mooie aan het kunstenaarschap is dat het de hele tijd door je leven heen gevlochten is. Daarom push ik mijnzelf om zoveel mogelijk hobby’s uit te proberen en dingen te doen die ik normaal gesproken niet doe. Door gewoon te genieten van het leven ontdek ik veel meer dan als ik hier in mijn atelier kunstmatig kunstenaar ga zitten zijn.

Hier in mijn atelier hangen nu kostuums die samenvallen met objecten waar ik laatst een performance mee heb gedaan. Zoals een partytafel die autonoom zijn functie als tafel kan vervullen. In plaats van dat het iemand nodig heeft die ernaast staat en een glas erop zet geeft de tafel jou het glas aan. Het opereert zelf in de dienstverlenende functie. Om het pak te maken heb ik voor het eerst meer met textiel gewerkt en daar heel veel lol in gekregen. Ik zie textiel als een materiaal dat je lichaam kan transformeren tot iets anders. Zowel de sculpturen die ik maak als de kostuums gebruik ik om iets in een bepaalde rol te duwen. Als een buxuskweker bijvoorbeeld diens overall aan trekt, dan maakt die zichzelf meteen duidelijk kenbaar als een buxuskweker. Ik kleed mij ook altijd aan op een intuïtieve manier, waarbij ik mijzelf zie als een soort aankleedpop. Ken je die nog? Vroeger in tijdschriften stonden vaak poppetjes en kledingstukken die je uit kon knippen om er omheen te vouwen. Dat raakt precies mijn interesse, want het is iets plats wat je in je hoofd heel ruimtelijk kan maken. Zo maak ik zelf dus ook dingen. Door mijn eigen lichaam in te zetten als drager, begint het ruimtelijke en performatieve steeds meer door elkaar te lopen. Dan zet ik mijzelf letterlijk en metaforisch in.

Dat is het makkelijkst, omdat ik mijzelf altijd voorhanden heb. Maar ik zou het best leuk vinden om een keer een groter geheel te maken met meerdere dingen die je tegelijkertijd kan zien. Op dit moment moet ik steeds switchen in mijn performances om een object te activeren. Het zou interessant kunnen zijn om meer verschillende dingen te laten plaatsvinden. Ik heb een keer een kring van bezoekers gehad die ik toen op een vrij abstracte en poëtische manier heb geïnstrueerd hoe zij hun hoofd in de bosjes konden steken, waardoor iedereen onderdeel van het werk werd.

Ik ben een hele tijd bezig geweest met mijn hoofd in de heg te steken. Dat is een periode van onderzoek geweest naar de plant als ruimtelijk ornament. Maar ook als een soort psychologische weldoener, want mensen worden blij van groen. We hebben een bepaalde band met de natuur die in stedelijke omgevingen terugkomt in gecultiveerde vorm. De buxusstruik bijvoorbeeld, die wordt in allerlei vormen geknipt: spiralen, bollen, kubussen, maar ook kerken of dolfijnen. Zo ontzettend kitsch! Dat vind ik interessant, want in wezen ben je die struik aan het beeldhouden door hem in een vorm te dwingen. Maar als je dat met een struik doet is dat best raar. Want zo’n struik is in de aard van zijn struikheid helemaal niet bereid om in een kubus te groeien. Er ontstaat veel absurditeit uit die vormgeving als iemand dat dan toch probeert. Dat soort visuele humor vind ik leuk en heeft ook een poëtische laag. Uiteindelijk ben ik niet zo geïnteresseerd in bomen en struiken. Aarde onder mijn vingers vind ik vaak een beetje viezig zelfs. Voor mij is dat project echt een filosofische vraag die ik stel aan aanwezigheden.

Ik zie dingen niet zozeer in dat soort categorieën. Alles om ons heen is voor mij een aanwezigheid in de ruimte met hele unieke kwaliteiten waar ik mij over kan verwonderen. Zelf ben ik ook een lichaam in die ruimte en dat is mijn onderzoeksmateriaal. En als dat samen met andere dingen in een ruimte is, dan ontstaat daarin een dynamiek. Daar wil ik bij stil staan en vervolgens van zo dichtbij onderzoeken tot ik er ‘floep!’ in op ben gegaan. Het maken van dingen is maar een heel klein stukje van dat proces. Iets waarvan ik mij bijvoorbeeld blijf afvragen hoe dat nu eigenlijk zit, zijn handen die handelingen verrichten. Want als ik die aankleed met een handschoen heb ik er een object van gemaakt, waarbij de hand onderdeel is geworden van het ding. Zonder het door te hebben ben ik dan door die dimensie heen gebroken en gewoon zomaar iets anders geworden.